Mustafa Akgül

www.ted.com kucuk bir grubun “Ideas Worth Spreading” ilkesi ile 1984te Teknoloji, Eğlence ve Tasarım dünyasından insanları bir araya getirerek başlattığı bir girişim. Kapsam daha genişlemiş durumda. Her yıl, Kaliforniya da TED , ve multicast olan teleconference turu TED Aktif, Ingiltere’de TED Global, ve TED India konferansları yapılıyor. Konferanslar yeni fikirleri sunma amacıyla yapılıyor. Yeni fikirler,yeni bilim, yeni teknoloji, yeni sosyal ve siyaset, ve insanı anlama konularında konuşmalar var.

Tüm konuşmalar webten youtube benzeri bir yapıda yayınlanıyor. Kullanılan lisans Creative Commons; yani alıp oynayabilir; derslerinizde vs kullanabilirsiniz. 414 konusmacı, 482 konuşma var. TED camiasına üye 370 bin kisi var, Turkiye’den bu sayı 1000 civarında. Video altyazı eklemek mümkün. 42 konuşma videosuna Türkçe altyazı eklenmiş. Duyuru mektubuna üye olmak mümkün. Ödüller, ve konferanslara katılmak için burs veriliyor. Ödül alan 3 kişi “bir isteğini” (wish) konferansta açıklıyor ve yeni proje oluşturmaya çalışılıyor. Her konusmanın en azından ingilizce altyazı ile takibi mümkün.

Bunları yazmamın nedeni dinledigim bazı konuşmalar:

http://www.ted.com/talks/helen_fisher_studies_the_brain_in_love.html
Türkçe Altyazı yok. Helen Fisher bir antroplog. Modern tekniklerle romantik aşkı çalışıyor. Insan beyni, romantik aşkı nasıl algılıyor? Bence daha önemlisi kadın-erkek kıyaslaması, insanlıgın ilk gelişim aşamalarında, anaerkil toplumlarla, bugünkü egilimleri kıyaslaması ve açıklamasi önemli.

http://www.ted.com/talks/lang/tur/arthur_benjamin_s_formula_for_changing_math_education.html
Lise ve altında matematik egitiminim sürekli matematik (yüksek matematik/calculus) yerine, olasılık ve istatistik ve ayrık matematik (discrete) yönelik olmasını savunan kısa bir konuşma. Türkçe altyazılı. Ana tezine, olasılık etrafındaki konuların insanların günlük hayatlarında daha yol gösterici olacağını fikrine katıldığımı da belirtmek isterim.

http://www.ted.com/talks/george_dyson_at_the_birth_of_the_computer.html
17.yuzyıldan günümüze bilgisayarın tarihini anlatıyor. Anlatan bir tarihci. arsivdeki belgelere dayanarak konusuyor. 1945-1958 arasını inceliyor. Von Neuman, Boricelli, Bigelow öne cıkıyor. ENIAC’ın kapatılması ile bitiyor.

http://www.ted.com/talks/kevin_kelly_on_the_next_5_000_days_of_the_web.html

Kevin Kelley WIRED’in yayın yönetmeni. Webin nasil gelişecegi konusunda konusuyor: web of things, web 3.0, semantic web, ve yakınsama. “Were are the Web” ve “we are the One” ile bitiriyor.

http://www.ted.com/talks/nicholas_negroponte_on_one_laptop_per_child.html
Negroponte’nın “her çocuğa bir dizustu” adli egitim projesini anlattığı konuşma.

http://www.ted.com/talks/nicholas_negroponte_in_1984_makes_5_predictions.html
1984 Şubatında yapılan bu konusmada Cd-ROM, web arayuzu (hypertext), kioskler, dokunmatik ekranlar, ve 100 dolarlik PC konularında öngörülerini yapıyor. Senegal, Columbia ve Pakistandaki kişisel bilgisayarları egitimde kullanımını anlatıyor.

http://www.ted.com/talks/tim_berners_lee_on_the_next_web.html
Tim Berners Lee, webin doğuşunu kısaca anlattıktan sonra webin geleceği, semantic web, internet of things üzerine konuşuyor.

http://www.ted.com/talks/clay_shirky_how_cellphones_twitter_facebook_can_make_history.html
Sosyal ağların/medyanın etkileri (iran, abd, çin, nijerya ) hakkında konuşuyor. facebook, twitter, text msg’ların yarattıklarını anlatıyor.

http://www.ted.com/talks/elaine_morgan_says_we_evolved_from_aquatic_apes.html
Charles Darwin’in 200. yaşı vesilesiyle insanın oluşumuna yönelik “aquatic” theoriyi anlatıyor. İnsanın çıplak (tüysüz) oluşunun suda yaşayan bir primate türünden geliştiği tezini anlatıyor.

İzlemeyi düşündüğüm bazı konuşmalar:

http://www.ted.com/talks/lang/eng/richard_baraniuk_on_open_source_learning.html

Rice Üniversitesi, MIT’in açık ders malzemeleri (open course ware – OCW) girişimine Connextions ile cevap verdi. Richard Baraniuk bu girişimin kurucusu. Birinci elden deneyimlerini paylaşıyor.

http://www.ted.com/talks/lang/eng/cameron_sinclair_on_open_source_architecture.html
Bu konuşma özgür yazılım/açık kaynak fikrinin mimarlıkta bir yansıması üzerine. 2006 TED ödül konuşmasında insnalığın konut sorunu için bir açık kaynak mimari önerisi yapılıyor.

http://www.ted.com/talks/lang/eng/yochai_benkler_on_the_new_open_source_economics.html
Benkler açık kaynağın soysal boyutları üzerine çalışan bir araştırmacı. Bu konuşması açık kaynak ekonomi üzerine. Yazarın Yale Üniversitesince basılan Wealth of Networks: How Social Prodction Transforms Market and Freedom kitabına da http://akgul.bilkent.edu.tr/Benkler adresinde erişebilirsiniz.

http://www.ted.com/talks/lang/eng/jimmy_wales_on_the_birth_of_wikipedia.html
Kurucusu Wikipedia’nın doğuşunu anlatıyor.

http://www.ted.com/themes/the_rise_of_collaboration.html
İşbirliği teması etrafında 36 konuşma.

http://www.ted.com/talks/lang/eng/dan_ariely_asks_are_we_in_control_of_our_own_decisions.html
Davranışsal ekonomist Dan Ariely, “Predictably Irrational” kitabının yazarı.

——
TED.com bir altyazı çeviri sistemi geliştirdi. Uzmanı olduğunuz konuda altyazı için çeviri yapabilirsiniz. Bu konuda sorularınızı Ahmet Yükseltürk yukselturk _at_ ug.bilkent.edu.tr adresi ile temasa geçebilirsiniz.

Türkiye’deki yaklaşık 1000 kişilik ted-türkiye grubuyla şu adresler yoluyla temas edebilirsiniz:

http://www.facebook.com/group.php?gid=90875337191
http://friendfeed.com/ted-turkiye